Giá dầu giảm mạnh, trong khi vàng và chứng khoán tăng vọt sau tuyên bố ngừng bắn của ông Trump

Tại phiên giao dịch hôm nay ngày 8/4, theo ghi nhận giá dầu thô thế giới lao dốc 19%, trong khi vàng và chứng khoán tăng dữ dội sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông đã đồng ý lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran. Đổi lại, Tehran phải đồng ý mở lại eo biển Hormuz.

Cụ thể, ghi nhận vào lúc 6h30 ngày 8/4 (giờ Việt Nam), giá dầu thô WTI giảm hơn 19% xuống còn 91,44 USD/thùng, trong khi dầu Brent giảm nhẹ 0,5% xuống 109,3 USD/thùng.

Trái lại, giá vàng giao ngay tăng mạnh hơn 100 USD, tương đương mức tăng 2,2%, lên gần 4.810 USD/oz. Thị trường chứng khoán Mỹ cũng phục hồi nhẹ về cuối phiên, phản ánh tâm lý nhà đầu tư được giải tỏa sau những lo ngại căng thẳng leo thang tại Trung Đông.

Nhờ đề nghị mang tính bước ngoặt của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, áp lực lên thị trường tài chính và dầu mỏ đã phần nào được giải tỏa. Theo đó, ông đề nghị Tổng thống Mỹ hoãn các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran trong vòng hai tuần.

Để đáp lại, phía Iran cam kết sẽ tái thông suốt eo biển Hormuz như một “cử chỉ thiện chí”. Bởi đây vốn là tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới, nơi khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua trước khi xung đột nổ ra.

Trước đó, cục diện thị trường đã có những biến động dữ dội sau tối hậu thư từ phía Mỹ. Cụ thể, Tổng thống Donald Trump từng đặt ra thời hạn chót vào lúc 20h ngày 7/4 (khoảng 7h sáng giờ Việt Nam), yêu cầu Iran phải thống nhất việc thông suốt tuyến hàng hải nếu không muốn gánh chịu những đòn tấn công phá hủy hạ tầng – điều mà ông cảnh báo sẽ khiến một nền văn minh sụp đổ không thể cứu vãn.

Trước khi có tin tức về lệnh đình chiến, thị trường năng lượng đã “phát sốt” khi giá dầu WTI vượt ngưỡng 117 USD/thùng, còn giá vàng lại đi xuống do tâm lý kỳ vọng vào một giải pháp hòa bình. 

Tuy nhiên, cục diện này đã ngay lập tức đảo ngược sau những tuyên bố cứng rắn của nhà lãnh đạo Mỹ.

Một kịch bản “thiên nga đen” – tức những sự kiện hiếm gặp nhưng gây tác động cực lớn – đã không xảy ra. Thị trường tránh được một cú sốc mang tính hệ thống như từng thấy trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008 hay đại dịch COVID-19.

Mặc dù giá dầu giảm mạnh nhưng vẫn còn ở mức cao. Theo nhận định đến từ ông Tom Graff, Giám đốc đầu tư tại Facet, giá dầu có thể sẽ duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với trước chiến tranh. Ông Tom Graff cũng cho rằng việc Iran đóng eo biển Hormuz chủ yếu mang tính chiến thuật đàm phán hơn là một chiến lược dài hạn. Theo đó, không bên nào – kể cả Iran – có lợi khi tuyến vận tải dầu quan trọng này bị gián đoạn trong thời gian dài.

Dù vậy, hiện vẫn còn nhiều rủi ro vì đàm phán vẫn còn ở phía trước và nền kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với một năm 2026 khó khăn.

Theo nhận định từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), thế giới hiện vẫn chưa đủ khả năng ứng phó hiệu quả trước những cú sốc do xung đột liên quan đến Iran gây ra. Vào ngày 6/4, Giám đốc điều hành Kristalina Georgieva cho biết tình hình này đã tạo ra sự gián đoạn nghiêm trọng, chưa từng thấy đối với nguồn cung năng lượng trên toàn cầu.

Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã khiến hàng triệu thùng dầu phải ngừng khai thác, từ đó đẩy giá năng lượng leo thang. Hệ quả là áp lực lạm phát gia tăng và đà tăng trưởng kinh tế toàn cầu bị suy giảm đáng kể.

Mặt khác, IMF cũng cảnh báo rằng hệ thống tài chính toàn cầu hiện nay đang rất mong manh do lệ thuộc vào các nguồn vốn ngắn hạn. Trong bối cảnh bất ổn, sự đảo chiều nhanh chóng của các dòng tiền này có thể tạo ra hiệu ứng domino, gây tổn thương trực tiếp đến các nền kinh tế đang phát triển thông qua tỷ giá, chi phí vay và dòng vốn rút ra.

Qũy này cũng đang xem xét việc điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới, đồng thời đưa ra lời hồi chuông cảnh báo về bóng ma “đình lạm” – một kịch bản tồi tệ khi nền kinh tế trì trệ song hành với mức giá cả leo thang. Theo đó, những nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu, sở hữu nguồn ngoại hối mỏng và không còn nhiều công cụ ngân sách để can thiệp sẽ là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong cuộc khủng hoảng này.

Giới các nhà đầu tư hiện tại đang chờ kết quả đàm phán giữa Mỹ và Iran trong 2 tuần tới.

Theo chia sẻ từ ông Trump, Mỹ cho biết đã hoàn thành các mục tiêu quân sự đã đặt ra, đồng thời đang tiến sát tới khả năng đạt được một thỏa thuận hòa bình bền vững tại khu vực Trung Đông. Phía Washington cũng xác nhận đã tiếp nhận một đề xuất gồm 10 điểm từ Iran và đánh giá đây là cơ sở tiềm năng để tiếp tục các cuộc đàm phán.

Giai đoạn 14 ngày tới được giới quan sát coi là “thời điểm vàng” để các bên thu hẹp khoảng cách và tiến tới đặt bút ký kết hiệp định, dứt điểm những mâu thuẫn tồn đọng. 

Phía Tehran cũng đã lên tiếng xác nhận việc tuân thủ lệnh ngừng bắn tạm thời trong hai tuần. Theo dự kiến, Islamabad (Pakistan) sẽ là nơi diễn ra các cuộc thương thảo trực tiếp giữa đại diện Mỹ và Iran vào ngày 10/4 tới.

Đáng chú ý, Israel cũng đã đồng ý tạm dừng chiến dịch không kích nhằm vào Iran trong cùng khoảng thời gian. Đây được xem là tín hiệu tích cực, mở ra khả năng hạ nhiệt căng thẳng trên diện rộng tại khu vực Trung Đông.

Trước khi có tín hiệu hạ nhiệt, giá dầu WTI đã tăng hơn 60% kể từ khi xung đột bùng phát. Giá nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng đều tăng mạnh, làm gia tăng chi phí vận tải và sản xuất trên toàn cầu. Các lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia năng lượng cảnh báo rằng nếu eo biển Hormuz không được mở lại, tình trạng thiếu hụt nhiên liệu có thể lan rộng trên quy mô toàn cầu.