Trái phiếu Chính phủ là kênh đầu tư ổn định được nhiều nhà đầu tư cân nhắc. Tuy nhiên trên thực tế thì việc đầu tư vào trái phiếu Chính phủ vẫn tồn tại nhiều rủi ro đáng quan ngại. Trong đó đáng kể đến là lãi suất trái phiếu Chính phủ. Vậy lãi suất trái phiếu Chính phủ là gì? Làm thế nào để xác định được mức lãi suất này? Cùng topsanfx tìm hiểu nhé!
Contents
Tìm hiểu về lãi suất trái phiếu Chính phủ là gì?
Lãi suất trái phiếu Chính phủ là gì?
Lãi suất trái phiếu Chính phủ là tổng lợi nhuận thu được từ các nhà đầu tư sau khi trái phiếu được đáo hạn. Lãi suất này vừa phản ánh giá trị trên trái phiếu vừa phát sinh lợi nhuận. Hiểu đơn giản là nó là phản ánh tổng giá trị nghĩa vụ mà Chính phủ phải thực hiện dựa trên trái phiếu khi đáo hạn.
- Trái phiếu chiết khấu là gì? Mua TPCK có rủi ro hay không?
- Trái phiếu chuyển đổi là gì? Ví dụ về trái phiếu chuyển đổi
- Thị trường tài chính là gì? Vai trò của thị trường tài chính
- Trái phiếu xanh là gì? Các quy định phát hành trái phiếu xanh

Hoặc có thể là gọi lãi suất trái phiếu Chính phủ là tỷ lệ lãi suất mà Chính phủ của một quốc gia có thể vay được. Loại trái phiếu này có thể phát hành dưới dạng nội tệ hoặc ngoại tệ. Việc mở bán trái phiếu này cho nhà đầu tư nhằm để quyên tiền cho chi tiêu chính phủ.
Phân loại lãi suất trái phiếu Chính phủ
Dựa trên cách tính lãi suất trái phiếu, lãi suất trái phiếu Chính phủ sẽ được phân loại thành 2 nhóm cơ bản sau:
- Trái phiếu có lãi suất cố định: Căn cứ trên tỷ lệ % cố định theo mệnh giá mua trái phiếu tại thời điểm mua để xác định mức lãi suất.
- Trái phiếu có lãi suất thả nổi: Khoản lãi suất được chi trả theo các kỳ và biến đổi tăng giảm theo một lãi suất tham chiếu nhất định.
Hiện nay, loại trái phiếu này sẽ có hai phương thức phát hành cơ bản sau:
- Phát hành qua hình thức đấu thầu
- Phát hành trực tiếp cho ngân hàng nhà nước
Đặc điểm của lãi suất trái phiếu Chính phủ
Lãi suất trái phiếu chính là thước đo kinh tế hỗ trợ nhà đầu tư lựa chọn được hình thức hay thời hạn đầu tư phù hợp. Lợi suất này sẽ sở hữu những đặc điểm cơ bản sau đây:
- Tính ổn định: Trong thời gian nắm giữ, nguồn thu nhập ổn định khi khách hàng được hưởng các trái tức.
- Miễn thuế thu nhập: Khoản tiền nhận được từ lợi suất trái phiếu Chính phủ sẽ không được xác lập vào thu nhập cá nhân. Do đó sẽ được miễn phí thuế thu nhập.
- Lãi suất thấp: Trái phiếu Chính phủ có lãi suất thấp hơn so với các chủ thể phát hành trái phiếu khác.
- Phụ thuộc vào kỳ hạn: Trái chủ sẽ nhận được khoản lãi suất khác nhau tùy vào mỗi kỳ hạn của trái phiếu (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn).

Lưu ý, lãi suất trái phiếu Chính phủ còn phụ thuộc vào các yếu tố khác như sự ổn định chính trị. mức độ tín nhiệm của quốc gia, kinh tế vĩ mô. Lãi suất trái phiếu tỷ lệ nghịch với giá trị hiện tại của nó.
Cách tính lãi suất trái phiếu Chính phủ
Căn cứ vào Thông tư 111/2018/TT-BTC của Bộ Tài Chính có quy định rằng:
Lãi suất trái phiếu là tỷ lệ tỷ lệ phần trăm dựa giá trị mệnh giá trái phiếu mà chủ sở hữu được hưởng. Lãi suất này sẽ được thông báo trên các trang mạng điện tử của Sở Giao dịch chứng khoán. Khi người sở hữu chọn mua được trái phiếu Chính phủ thì mức lãi suất sẽ được xác lập trên trái phiếu mà nhà đầu tư – nhà tạo lập thị trường sở hữu.
Theo các quy định trên thì bên nhà tạo lập thị trường có thể xác định được mức lãi suất từ một trái phiếu Chính phủ như sau:
- Đối với trái phiếu có kỳ hạn trả lãi đầu tiên có kỳ trả lãi đầu tiên ngắn hơn so với các kỳ trả lãi tiếp theo:
Số tiền thanh toán lãi của 01 trái phiếu với kỳ trả lãi đầu tiên = (mệnh giá trái phiếu x Lãi suất danh nghĩa trái phiếu (%/ năm) x số ngày thực tế giữa ngày thanh toán tiền mua trái phiếu và ngày thanh toán tiền lãi đầu tiên kể từ ngày thanh toán tiền mua trái phiếu) : ( số lần thanh toán lãi định kỳ trong một năm x Số ngày trong kỳ trả lãi thông thường theo giả định khi việc thanh toán xảy ra)

- Lãi nhận được của một trái phiếu đối với một trái phiếu trong các kỳ trả lãi tiếp theo:
Số tiền thanh toán lãi của một trái phiếu đối với các kỳ trả lãi tiếp theo = ( Mệnh giá trái phiếu x lãi suất danh nghĩa trái phiếu): số lần thanh toán lãi định kỳ trong một năm.
Các quy định về lãi suất trái phiếu Chính phủ
Yếu tố nào ảnh hưởng đến lãi suất trái phiếu Chính phủ?
Mặc dù lãi suất trái phiếu Chính phủ có tính ổn định nhưng nó vẫn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố sau:
- Tính ổn định của Chính phủ phát hành
- Mức độ uy tín tín dụng của Chính phủ phát hành
- Giá trị của đồng tiền phát hành trên thị trường ngoại hối
Lãi suất trái phiếu Chính phủ thanh toán ở đâu?
Bộ Tài chính sẽ đảm nhận việc thanh toán các khoản lãi suất trái phiếu của Chính phủ khi đến hạn. Cơ quan này chỉ trả tại Kho bạc Nhà nước. Lãi suất sẽ được bảo lưu cả gốc và lãi trong thời gian phát hành nếu các trái phiếu đến hạn tất toán lãi mà chủ sở hữu chưa nhận được.
Trái chủ sẽ nhận được các khoản lãi suất tương ứng với lãi suất tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn trong khoảng thời gian kể từ ngày đến hạn mà chưa thanh toán.

Mua trái phiếu Chính phủ ở đâu?
Trái phiếu Chính phủ không phải là một loại trái phiếu mà bất kỳ ai cũng có thể đầu tư được. Để sở hữu được loại trái phiếu này, các nhà đầu tư sẽ mua thông qua hình thức đấu thầu hoặc phát hành trực tiếp cho các đơn vị ngân hàng.
Đối với hình thức đấu thầu, Sở giao dịch chứng khoán sẽ đảm nhận vai trò thông báo đến các nhà đầu tư. Ngay sau đó sẽ đăng tải niêm yết trên mọi trang điện tử của Sở về việc phát hành trái phiếu. Nội dung được đăng lên trang mạng sẽ bao gồm:
- Mã trái phiếu phát hành
- Số lượng gói thầu ứng với các mã trái phiếu
- Thời gian phát hành
- Phương thức phát hành
- Lãi suất
- Tài khoản nhận mua trái phiếu, …
Khi đã đăng tải xong thì nhà đầu tư sẽ nộp hồ sơ theo hướng dẫn trong thời gian chậm nhất vào 10h30 phút ngày tổ chức phát hành.
Những rủi ro khi đầu tư trái phiếu Chính phủ
Từ các nội dung nêu trên, chúng ta hoàn toàn có thể nhận thấy mức độ ổn định của trái phiếu Chính phủ. Tuy nhiên nó vẫn tồn tại không ít rủi ro cơ quan sau đây mà mọi nhà đầu tư cần nên cân nhắc:
- Rủi ro lạm phát: Trái phiếu Chính phủ là kênh đầu tư có lợi suất thấp, do đó nếu xảy ra lạm phát chúng có thể xóa đi khoản lợi suất này. Thậm chí nó có thể xảy ra trường hợp hao hụt vốn đầu tư ban đầu nếu lạm phát cao hơn lãi suất trái phiếu.
- Rủi ro lãi suất trong trái phiếu Chính phủ: Có mối quan hệ ngược chiều giữa lãi suất và giá trái phiếu. Khi lãi suất tăng, giá trái phiếu giảm và khi lãi suất giảm thì giá trái phiếu tăng.
- Chi phí cơ hội: Một nhà đầu tư, đầu tư 1 tỷ đồng vào trái phiếu Chính phủ sẽ mất cơ hội đầu tư hoặc chi tiêu 1 tỷ đồng đó vào nơi khác có khả năng sinh lời cao hơn như quỹ giao dịch trao đổi mua bán, phát triển kinh doanh hoặc cổ phiếu.
Lời kết
Trên đây là toàn bộ những thông tin chi tiết về lãi suất trái phiếu Chính phủ mà mọi nhà đầu tư cần nên biết đến. Hy vọng sau khi nghiên cứu bài viết trên sẽ phần nào giúp bạn dễ dàng xác định được mức lãi suất thực tế của trái phiếu Chính phủ.
Xem thêm